از کوه البرز جعلی تا کوه البرز واقعی

نقاشيهاي مذكور نقش جادوي و سحر آميزي داشتند ومعمولا افراد اين نقوش رابر روي ديواره غارها ايجاد مي نمودندو آرزو وآمال خويش راكه همانا شكار بود بر روي ديواره ها نقش مي كردند تا شايد در عالم واقع بهتر بتوانندبه آنها دسترسي پيداكنندبعلاوه با ايجاد اين نقوش كه در زندگي آنها مهم بودبا اين عمل اميد به فراواني آنها رادر عالم واقع تسهيل مي نمودندنقوش صخره اي ميرملاس و هوميان ازجمله آثار بي نظير درسطح كشور است كه نشان از ديرنيكي و باستاني بودن اين خطه دارد نقوش دره ميرملاس با نقشي لنگركشتي آغاز مي شود پس نقشهايي از ميادين شكار گوزن به صورتهاي فردي و جمعي است تعداد آنها در دره ميرملاس 18 و در هوميان 10 نقش است كه عمدتاً به رنگ سياه اخرايي و زرد رنگ طراحي و اجرا شده اند .

اهمیت نقوش مذکور از این جهت است که آنها نخستین تجلیات ذوق هنری مردمان غارنشین منطقهي کوهدشت لرستان به شمار میرود. آیین دومین سالگرد ارتحال عالم ربانی حضرت آیت الله مروجی(ره) با حضور پرشور مردم ولایت مدار شهرستان کوهدشت و با سخنرانی نماینده محترم ولی فقیه در استان و امام جمعه شهرستان خرم آباد برگزار شد. كوهدشت از شمال به استان كرمانشاه، از شمال باختری، جنوب و جنوب باختری به استان ايلام و از خاور به شهرستان خرم آباد محدود ميشود. اين محوطه درقسمت شمالي دشت كوهدشت به فاصله 6 كيلومتر از مركز شهر ودر دامنة كوه چنگري واقع شده است.

واژهٔ silva در لاتین به معنای جنگل است.،به آلمانیMatterhorn، ایتالیایی Cervi، فرانسویCervi یکی از کوههای شناخته شده (۱۴۴۷۲ فوت) (۴،۴۷۸ متر) در رشته کوه های آلپ ، در مرز بین سوئیس و ایتالیا ، در فاصله ۶ مایل (۱۰ کیلومتری) جنوب غربی روستای زرمات سوییس ، واقع شده است. کوهدشت در فاصله 94 کیلومتری جنوب غرب خرمآباد واقع شده است. اگرچه یکجا نشینی اجباری عشایر در پیدایش شهر بی تاثیر نبوده اما کوهدشت هزاران سال است که محل زندگی انسان ها در هزاران سال پیش بوده است. سرزمين محل سكونت آنان از هزاره سوم پيش از ميلاد به اين طرف، منطقه وسيعي شامل لرستان كنوني، ايلام و نهاوند بوده است.

این مکان، محل تخلیه تودهای از ضایعات است که چیزی جز سدیم کلرید یا همان نمک خوراکی که از محصولات جانبی استخراج پتاس است، در آن وجود ندارد. ارزش این نقوش زمانی آشکار میشود که بدانیم فقط در چهار نقطه از جهان نقشهای صخرهای وجود دارند و این چهار نقطه عبارتاند از آلتامیرای اسپانیا، کرکرس و لاسکوی فرانسه، هومیان و میرملاس در ایران. اهمیت نقوش مذکور از این جهت است که آنها نخستین تجلیات ذوق هنری مردمان غارنشین منطقه کوهدشت لرستان به شمار می رود. مک بورنی استاد دانشگاه کمبریج در آن زمان در بیان اهمیت این نقوش چنین آوردهاست: «نقوش دورهي تاریخی که شامل گروههای اسب سوار و مناظر جنگ و جدال و شکار حیوانات با تیر و کمان است و قدمت آنها به ۲۰۰۰ تا ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد میرسد و بدین سبب که هنر اسب سواری نخستین بار به وسیله ایرانیان و مقارن با تاریخ یاد شده در این منطقه معرفی شدهاست، نمیتوان تاریخ نقوش پیش گفته را به دورهي قدیمیتری مربوط دانست.

به خاطر کمبود منابع موثق، مطالعه یکی از دوره های بس متضاد تاریخ نو افغانستان- سال های دهه 1920 که دربرگیرنده عهد تاریخی کاملی است: احیای استقلال دولتی، تجارب جسورانه اصلاح طلبانه مگر ناموفق امان الله، جنگ میهنی و بسیاری دیگر، دشواری ویژه یی را پیش می آورد. در اين غار نيز همانند ديوارهي ميرملاس تصاويري از شكار و تيراندازي سواراني كه كمان در دست، بز وحشي يا گوزني را نشانه رفتهاند وجود دارد كه روزگاري بسيار ديرين به دست مردماني غار نشين با رنگهايي ماندگار رسم گرديدهاند. منطقهي هوميان نيز از ديگر كوهستانهاي شهرستان كوهدشت كه در بالای ميرملاس قرار دارد.

نگارههاي ميرملاس و هوميان در شهرستان كوهدشت نياز به محافظت و توجه جدي داشته و بايد براي جلوگيري از نابودي بيشترشان دست به كار شد كما اينكه «سيمره» بارها اين موضوع را متذكر گرديده اما از سوي مسؤولين مسؤول از جمله ميراثفرهنگي كه پاسداري و نگهداري اين ميراث كهن بر دوش وظيفهشان قرار دارد تا كنون گامي كوچك برداشته نشده و تنها در جلسات و … دوران به كار گيري اين آلياژ در صنعت فلزكاري كه همزمان با پيدايش خط، ظهور سفال سياه و خاكستري و پيدايش سيستم تجارت و شهر نشيني بود، عصر مفرغ ناميده شد. گفتني است كه مشابه اين سنگنگارهها در غارهاي كركس و لاسكوي فرانسه و التاميراي اسپانيا وجود دارد اما آنها حتي براي دور بودن از تنفس بازديد كنندگان، در محفظههاي شيشهايشان قرار داده و اينجا در اوج بياهميتي مردم و بيتوجهي مسؤولين ذيربط ميرود تا جز سايباني سياه و سوخته چيزي از آن ديوارهي عظيم باقي نماند.

همچنين هيأت باستان شناختي در پيرامون اين محوطه باستاني به آثار و بقايايي از معماري مشابه با «سرخ دم لكي » دست يافت كه نيازمند بررسي ها ومطالعات بيشتر است . به گفته خانم آرمان شيشه گر سرپرست هيأت باستان شناسي ، لاشه سنگهاي بزرگ به كار رفته در ساخت تختگاه به صورت خشكه چين بوده اما در فواصل باقيمانده ميان سنگهاي چيده شده از ملات گل وشن استفاده شده است.

تعدادي از اشياء مربوط به اين غار توسط مأمورين اطلاعات كشف و در اختيار ميراث فرهنگي قرار گرفت واكنون در موزة ايران باستان و موزة قلعه فلك الافلاك نگهداري ميشوند . این روستا در دهستان سههزار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۳۴ نفر بودهاست. این کوه ها رمز و رازهای فراوان در خود دارند و شاهد غم ها و شادی های مردمان چند ده هزار ساله این دیار هستند. پروفسور گیرشمن پس از کشف غار میرملاس و هومیان با مشاهدهي عکسها و اسلایدهای آن، چنین اظهار نظر کردهاست:« کشف نقاشیها در یک غار لرستان مطلبی حایز اهمیت است، طی تمام تجسسهایی که در بارهي کاوشهای مربوط به غارهای میهن شما انجام یافتهاست اعم از آنچه اینجانب در کوههای بختیاری به عمل آوردهام و یا آنچه پروفسور كون (coon) در بیستون و البرز و کوههای خراسان معمول داشتهاست همچنین آنچه به وسیلهي دانشمندان آمریکایی در افغانستان صورت پذیرفته در هیچجا نقاشیهایی بر روی بدنهي سنگ کوهستان دیده نشدهاست و از اینجا اهمیت موضوع به خوبی روشن میگردد.» (آثار باستاني و تاريخي لرستان، استاد ايزد پناه، جلد نخست، ص ۳۵۳) این کوهها رمز و رازهای فراوان در خود دارند و شاهد غمها و شادیهای مردمان چند ده هزار سالهي این دیار هستند.

اين مجموعه هاي ساختماني به صورت ديوارهاي كوتاه به عرض تقريبي ۷۰ تا ۱۳۰ سانتيمتر وارتفاع ۱۰تا ۵۰سانتيمتر، متشكل از يك تا چهار رديف سنگ چين با ملات گل وشن ريز وفاقد سقف هستند. بعدها هنر همین مردم به تدریج تکامل یافت و به نسلهای بعد منتقل شد تا اینکه در هزارهي نخست پیش از میلاد تجلی این هنر قدیمی با چنان مهارت و تکامل ویژهای بر روی اشیای برنزی لرستان ظاهر شدهاست که از لحاظ تکنیک و صنعت به عنوان نشانهای از هنر فلز کاری و به نام برنز لرستان معروفیت جهانی پیدا کردهاست.» اندازهي صورتها در نگارههای سنگی میرملاس بین ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتر و اغلب با نقشهای حیوانات به صورت نیمرخ است.

این را باید اذهان عمومی پاسخ دهند هر چند بسیار روشن است زیرا با مقایسه ی ساده ای با سایر جاهای همگون واقعیت به خوبی نمود می یابد . متأسفانه به دلیل افزایش شکار غیر مجاز، برخی از این جانوران در خطر انقراض قرار گرفتهاند و به تلاش هر چه بیشتر مردم و مسئولان برای حفاظت از این گنجینههای زاگرس نیاز است. جعفریان سپس افزود: با وجود تمامی این شرایط اما سربازان مقاومت شکست نخورده و علیرغم وجود تلفاتی بیشتر از روزهای قبل همچنان به مقاومت ادامه دادهاند و صحنه نبرد را واگذار نکردند. این مقبره مدفن سید ابوالوفا یکی از هفتنفری است که جزء دسته دوم پیشوایان اهل حق و از یاران برجسته سلطان اسحاق بودهاند.

دیدگاهتان را بنویسید